Aykut M. AÇIL
B.T.P 1/A  0714003010

 

Merhaba arkadaslar, donanim piyasasinin hicte ucuz olmadigi ve kolay kolayda ucuzlayamayacagi bu gunlerde,size faydali olabilecek, bilgisayar parcalarinin nasil bir araya getirilecegini, hemde bir bilgisyara nasil daha ekonomik yollardan sahip olacagimizi anlatan bir döküman yazmaya karar verdim. Lafi cok daha fazla uzatmiyicam, ise montaj edecegimiz donanim parcalari tanimakla baslayalim.
Not: Doanim bilesenlerini anlatirken model ve soketlerine yazida yer verilmeyecek, CPU montaji disinda, anlatim hem AMD hemde Intel platformlari icin gecerli olacak ve sadece cpu monaji ayri ayri anlatilacak, zaten montajda birbirilerinden ayrilan yegane farkda bu 



Donanimimizi icinde barindiracak kasa tiplerinden biri. 



Donanim bilesenlerimiz hemen hemen hepsi yukaridaki resimdeler, sadece eksik bir parca var, eksik olan parca (CPU) Islemci pastasidir. Bunu ozellikle ayri tanitmak istedim, cunki bu parca olmassa olmazdir. Islemcimizi sicaktan yalitacak ve asiri isinmayi hatta yanmaktan engelleyecek olan Islemci pastamiz, resim 4 de gördüğünüz gibi 



Doanim bilsenlerini tanidiktan sonraki yapcagimiz isi bölümlere ayirirsak ilk bölüm anakartin montaji olacak, bu baglamda anakarti takmadan önce üzerinde biraz inceleme yapalim.

1. Bölüm ( Anakartla tanisalim ) 




Yukardaki sayilardan baslarsak:

1. Islemci soketi
2. Ram slotlari
3. Ide portu---> CD-ROM Yada Harddisk baglantisi icin
4. Ide portu 2--> CD-ROM Yada Harddisk baglantisi icin
5. S ATA portlari Harddisk icin en guncel baglanti bicimi ( S ATA yeni genarasyon Harddisklerde kullaniliyor )
6. On panel baglantilari ( Front Control Panel Connectors )
7. Disket (flopy) portu
8. PCI portlari
9. AGP portu (Grafikarti icindir)
10. Disa acilan baglantilar paneli ( Bu bölüm haricen islenicek )
11. islemci (CPU) fan baglanti noktasi

Anakart icin genel olarak bizim montaj sirasinda kullanacagimiz bölümler bunlardi, bunlarin disinda biraz daha detaya girip 6. ve 7. resimlerede goz atmakta yarar var tabi 



 

Piyasadaki en son cikan kartlar uzerinden deyerlendirirsek arka paneldeki cikislari ve girislerinin resim 7 deki aciklamasi boyle olur

1. Klavye, fare cikislari
2. 2 x USB portu
3. Parelel port
4. ATX güc girisi
5. Monitor girisi
6. LAN girisi
7. 2 x USB
8. Optik cikislar (ses icin)

[align=center]2. Bölüm (CPU) islemcinin anakarta montaji. ( INTEL islemciler icin )[/align]



Simdi anakart üzerinde montaja gecelim. ilk olarak (CPU) islemcimizi takarak baslayalim.I slemci soketimizin yanindaki cubugu islemcimizi oturtturabilmemiz icin yukari kladiralim (bu cubuk asagi dogru kapandiginda islemci ignelerini yuvasina oturtturacak ve hemde sikistirma gorevi görecektir. 




Islemcimzi sokete yerlestirirken dikkat etmek zorunda oldugumuz konu, resim 9 da gördüğünüz gibi islemci uzerindeki köselerden birinde ücgen bir isaret var. Bu isaretli tarafin anakart islemci soket girisindeki, yine bunun icini isaretlenmis köseye denk gelecek bir sekilde yerlestirilmesi lazim. 



Islemcimizi üzerindeki isaretlere uygun bir sekilde yerlestiriyoruz ve soket cubugumuzuda asagi indiriyoruz ve boylece islemcimiz soket yuvasina tamamen oturmus oluyor. 



Siradaki islemimiz termal macunumuzu islemci üzerine sürmektir. 11 ve 12. resimlerde oldugu gibi bizde termal macunumuzu islemci üzerine yayiyoruz. 



Resimde gördüğünüz gibi termal macumuzu islemcimizin uzerine yayiyoruz, ama yanlardan tasacak kadar fazlada olmamli, normal bir tabaka olmali, fazlasida isi yalitimi acisindan iyi degil. 



Termal macunu ile isimiz bitti ve islemcimizi sogutacak fanimizi, surdugumuz termal macunun üzerine yerlestricegiz. resim 13 de gördüğünüz gibi fani oturtturduktan sonra fan uzerindeki cubuk asagi indirilerek fanin tam olarak yerlesmesi ve sikismalsi saglanir. Resim 13 de ayrica belirtilrn bir konu fanin elektrik baglantisidir. 



3. Bölüm (CPU) islemci montaji ( AMD islemciler icin )

Intel icin islemci montaji bu kadar arkadaslar simdi birde AMD islemcilerin nasil montaj edildigini gorelim.

(AMD islemciler icin)

Aslinda Intel ve amd montaji arasinda cok buyuk bir fark yok, ama ben yinede olan kucuk farklari kafalrin acilmasi acisindan islemek istedim. resim 20 de AMD tabanli bir anakart var. 



Aanakart islemci soketimizin uzerinde intel soketinde oldugu gibi isaretlenmis bir alan var. Bu resim 15 de soketin kosesinde olan �cken isaret ayni zamanda islemci üzerindede vardir. islemcimizi intel anlatiminda oldugu gibi anakart soketine bu isaretli köseler denk gelecek sekilde yerlestirmemiz gerek. 



Islemcimizi yerlestirdikten sonra intel sokette oldugu gibi soket cubugunu asagi indiriyoruz ve islemcimiz oturmus oluyor ve islemcimize termal macun sürmeye geciyoruz. 



AMD soketi INTEL de oldugu gibi üst tarafi tamamen düz bir yüzeye sagip degil, amd islemci ust tarafinda bir Chip cikintisina sahip ve termal macunuda sürecegimiz bölge burasi. Termal macunumuzu surerken dikkat edecegimiz noktalardan bir macunu sürerken chipin disina tasmayacak sekilde üzerine yaymak gerektigidir. 



Termal macunu surdukten sonra islemci fanini monte etmeye geldi sira. Bunun icin resimlerdeki orneklerden yararlaicagiz. Resimde göründüğü gibi soket dislerini fanimizin isi emicilerinin yan tarafina takiyoruz. 



Resim 19 da anakart soketine fan isi emicisinin baglanacagi noktalari görüyorsunuz. 



Ve fanin takilis bicimi tornavida yardimi ile ust orta delikiten tutarak baski yapiyoruz. Resimde goruldugu gibi...



 

Resimde gördüğünüz gibi basit bir islem bu. Genelde islemci soket icevresinde olan, islemci fan elektrik baglansini bu sekilde bagliyoruz.



Baglanmis olarak son hali, ve gördüğünüz gibi kabloyuda daginik ortada birakmiyoruz. ve islemci montajimiz tamamen sona erdi. Sirada 3. bölüm var.




3. Bölüm ( Ramlarin slotlarina takilisi )

ilk atacagimiz adim Resim 24 de gorunen ram slotumuzun mandallarini geriye dogru itmek ve ramlarimizin yerlesecegi yuvalari tamamen acmak oluyor. 



25. resimde görünen önemli ayrintiyada dikkat etmemiz lazim. Bu ayrinti ramlarimizin yerlesecegi slotlarda, orta kisimda bulunan cikintilardir. Ramlarimizi yuvalara yerlestirdigimiz anda, ram ortasindada karsiligi olan bu cikintilari birbirilerine denk gelecek sekilde oturtturmaliyiz, ama buna dikkat etmeden ramlari yuvalara itersek ramlarimiz elimizde kalabilir :) 



Resimde gordugum gibi uyguluyoruz, ramlar asagi dogru bastirilarak yuvalara oturtturuluyor ve mandallar kapatiliyor iste tum ram takma islemi bu kadar

burada dedim gibi en önemli olan nokta ortadaki cikinti ve girintilerin bir birilerine denk gelmesi. 



Ramlarimizda takildi ve anakartimizin uzernde islemci ve ramlarimizin takilmis hali.


4. Bölüm( Anakartin kasaya takilisi )


Genelde kasalarda standart standar olarak arka panel maskesi mevcuttur, ama biz standart olan o maskenin satin aldigimiz anakartimiz ile gelen maske ile karsilastirarak, uyup uymadigini kontrol ediyoruz. Cünki her anakartin giris ve cikislar paneli ayni olmayabiliyor. 




 

Kontrol ettikten sonra uymadigi kesinlesirse resimde gordugunuz gibi kasa ile gelen standart maske cikiyor ve yerine anakart paketinde gelen maskeyi takiyoruz. 



Bu arada tabi kasamizin sag ve sol kapaklari cikarilmis durumda ve kasamizin sol tarafinda resim 32 dede gorundugu gibi anakartimizin vidalanmasi icin extra bir plate var, bu plateyi sokuyoruz 



Platemiz yerde simdi yapacagimiz is anakartimizi platenin üzerine koyup, vida yerlerini tespit edip isaretlemek.

 



isaretleme isleminden sonra sira kasa ile gelen ve anakartimizin uzerine oturacak olan ayakli somunlari isaretledigimiz alanlara yerlestirmeye geldi, resimlerdede ornek olarak gorunuyor. 



Bu ayakli somunlar her kasada ayni degildir bazi kasalarda gecmeli olur bazilarinda vida halinde...



Ayakli somunlarimizi yerlestirdik artik, kartimiz vidalanarak sabitlenecek duruma geldi.






Vidalama esnasinda dikkat edecegimiz en onemli husus tornavidayi cok sakin ve dikkatle kullanmaktir. Eğer tornavidaya fazla baski yapip karta kaydirirsak, anakartimiz bu darplardan dolayi kullanilamaz hale gelebilir. 



 

Anakart ta tamami ile plateye sabitlendi ve platemizi kasamiza takiyoruz ama platemizi kasamiza takmadan once yapacagimiz son kucuk bir is var. Buda (PSU) bilgisayarimizin güc kaynagini kasamiza monte etmek, bu bazi kasalarin icinde hazir olabiliyor ama genelde kasalar güc kaynaksiz ciplak satilir. Anakartimizin sabitlendigi plate ile takilmis örnek hali resim 41 de.


5. Bölüm ( Güc kaynagi montaji )

 


Resim 42 de görünen sandart bir (psu) güc kaynagi, ve resim 43 dede güc kaynaginin anakarta baglanacak uclarini inceleyebilirsiniz.

 


Resim 44 de güc kaynagimizi kasamiza nasil ve nereye monte edeceginiz konusunda fikir edinebilrisiniz, aslinda bence bilgisayar toplamada, güc kaynagini monte etmek en kolay is, yapacaginiz sey guc kaynagini üst bos köseye, güc kaynagi faninin kasadaki karsiligi olan fan bosluguna denk gelecek sekilde yerlestirip vidalamaniz.



6. Bölüm ( Güc kaynagi baglantilari )




Resim 45 ve 46 da görunen güc kaynagimizdan anakarta takilacak olan ve anakarta, ana elektrik baklantisini saglayacak sokettir. 



Resimdeki gibi uygulayip yandaki manlatin yuvasina gececek sekilde takiyoruz ve resim 47 de gordugunuz islemci elektrik soketinide diyer elektrik soketi gibi mandalini yuvasina oturtturarak takiyoruz. 




7.Bölüm baglantilari )


Resim 48 kasamiz uzerindeki (power) (Reset) ve (Led) bu dügme ve isiklar panelini anakatimiza nereden, nasil ve ne ile baglayacagimizi gosteriyor. Burada sizin alacaginiz sadece bir fikir ve örnektir, cunki satin alacaginiz anakart, yapisina göre yaninda bir adette klavuz ile geliyor. bu klavuz cok onemli, montaja baslamadan bu klavuzdaki baglanti semalarini incelemelisiniz. 



49. resimde ornek olarak on panel baglantilarinin ne sekilde oldugunu sema olarak gostermis, anakartlarin kasa baglanti semasi genel olarak aynidir ama siz anakartinizin klavuzundaki semadan yararlaicaksiniz tabiki. 





50 ve 51. resimlerde size bir fikir vericek tabi, ama tekrar ediyorum kasa ve anakart baglantisini anakartin kendi klavuzu ile yapmaniz daha saglikli bir montaj icin sarttir. 



Ve kasa uzerindeki extra USB portlarinin baglantisi olacagi nokta ve ornek bir sema. Bu arada elinizdeki anakartin kasa baglantisi icin yapilmis baglanti noktalarinin hemen yanindaki yazilara dikkat edin. cunki muhtemel olarak takacaginiz kablo uzeridede ayni yazinin karsiligi olur, bu hem USB hemde dügme, isik takimi icin gecerlidir. 



USB baglantimizin takilmis son hali.



8. Bölüm ( AGP grafik karti montaji ) 



Resim 54 de AGP slotunu goruyoruz, grafik kartimiz bu slota takilacak.



Grafik kartimizi resimdeki örnekte oldugu gibi AGP slotunun yuvalarina arkadaki mandali acip tabana kadar bastirarark oturtturuyoruz. Ve mandali tekrar kapatip grafik kartimizi sabitliyoruz. resim 56 da ise son islem grafik kartimiz kasaya vidalanarak sabitlenir. 



9. Bölüm ( flopy disketin montaji )

 

Ise kasamizin on panelinden flopy disketinin yerlesecegi bölümn kapagini cikararak baslayalim.

 

Flopyi takiyoruz ve sabitlemek icin yan taraftan vidaliyoruz.



 

Sirada flopimizin anakat ve elektirik baglantisi var.



Resim 62 de elektrik baglantimiz gosterilmis, aynen uygulayin ama takarken dikkat edin elektrik skartindaki raylara dikkat edin karsi tarafta gececegi yere uyumlu olamali. Giremeyecek sekilde zorlanirsa teller yamulabilir. Tabi bununla birlikte ödediginiz paralariniza :) 



63. resimde flopy diket surucusunun anakarta gidecek olan kablonun takili hali. Bu kabloyu takarken bir yaninda orta kisiminda ki dise dikkat edin ve karsi tarafta o dis icin bir girinti var. girintiye denk gelecek sekilde takilmali cunki bu girinti dogru baglamanin isareti. 



64. resimi takip edersek flopy disketinden cikan flat kablonun anakart uzerindeki baglanti noktasini yerini goruruz, tabi bu her anakartta auyni yerde degil ama flopy slotu hd ve cd rom slotuna gore biraz da enine kisa oluyor. bu konuda anakartinizin klavuzuna mutlaka goz atin. 



10. Bölüm ( Harddisk montaji )

Ise hardiskimizin camperlarini ayarlamakla baslayalim. Resim 65 de bir örnek var ama sizin satin aldiginiz harddiskle gelen camper semasina da göz atmanizda yarar var ve genel olarak tüm harddisklerde sema aynidir. 


Eğer iki hdd miz varsa birini slave üstekini ise master yapiyoruz. Ama sadece tek hardisk takilacaksa ikisinden biri yapilir.



Bunu bir cimbiz yardimi ile telleri yamultmadan dikkatlice semada gosterdigi sekilde takiyoruz.



Sonraki asama harddiski kasamiza vidalayarak sabitlemektir.



Flopy dikette yaptigimiz islemin bir benzeri olarak, ide kablosunu bagliyoruz. bu arada belirteyim flopy, cd-rom ve harddisk baglantilarini yapmak hemen hemen aynidir.



Resim 69 da, ide kablolarini gösteriyoruz.



Harddiskimizden cikan ide kablolarimizin anakar üzerindeki baglanti slotu, (mavi) ve ok isaretinin gösterdigi bosluk ve cikintinin birbirine denk gelecek sekilde takilmasi lazim. 


Harddisk takilmasinda son islem flopyde oldugu gibi elektrik baglantisini takiyoruz ve kasamiza vidalayarak sabitliyoruz.

11. Bölüm ( CD-ROM, DVD-ROM, BRENNE Montaji )



kasamizin on panelindeki CD-ROM kapagini cikariyoruz ve CD-ROM surucumuzu reimde gorundugu gibi yuvasina suruyoruz.


Harddiskte oldugu gibi CD-ROM lardada camper vardir ve benzeri sekilde camperler takilir resim 74 deki sema ornektir. diyelim iki adet cd surucunuz var biri dvd diyeri CD yakici (brenne) harddiskte taktigimiz gibi biri slave diyeride master olmalidir, eyer tek surucunuz varsa slave yada master ikisinden birinde olsun, fark etmez. 


Resim 75 de slave olarak takilmis bir CD-ROM ornegi var.


Vidalayarak sabitliyoruz.



Sirada CD-ROMun anakart üzerine baglanacak (audio) baglantisi var resimdeki örnekte oldugu gibi bagliyoruz.(resim 77) 

Harddiskte oldugu gibi CD-ROm dada elektirik baglantisi aynidir (resim 78 )

 

Aynen harddiskte oldugu gibi CD-ROMada ide kablomuzu bagliyoruz. (resim 79)

 

Resim 80 de bagli olarak bir örnek.



Genelde anakart üzerinde harddisk ve cd rom icin olan slotlar resim 81 de göründüğü gibi yan yanadir (siyah) ama bazen bu slot renkleri sadece siyah yadasari yada baska renkler olabilir, Harddisk veCD-ROMu ikisinde takabilirsiniz. 



Resim 82 de görünen nokta ise CD-ROMun en basta bagladigimiz (audio) baglantisinin anakar uzerindeki takilacak noktasidir.



12. Bölüm ( Anakart panelinin baglantilari )



83 ve 84. resimlerde fare ve klavyenin baglanacagi noktalar görünüyor, dikkat edilirse baglanti noktalarinin yanida nereye fare, nereye klavye takilacagini gösteren isaretler var. 


Yapacagimiz son islem olarak resim kartimizin monitor cikisina baglamak ve guc kaynagimizin elektirik kablosunu takmak kaliyor.



Artik makinamiz acilmaya hazir bekliyor



Tabi is bu kadarla bitmiyor Makinamizi calistirdiktan sonra isletim siztemini yuklemek bios updatesi varsa yapmak ve biosu ayarlamak gibi bir takim islmelerde yapilmali, bu sizin kullaniminiza bagli bir sey. ihtiyaca ve gereksinimlere gore ayarlar yapilir